|
Nam nữ thanh niên được tự do tìm hiểu. Nơi gặp gỡ, tỏ tình, có thể là
trong rừng, trên rẫy, ở nhà rông, vào những ngày cưới, hội lễ của làng.
Các thiếu nữ người Giê Triêng đến tuổi lấy chồng được cha mẹ làm cho
những cái lều xung quanh làng làm nơi hẹn hò. Khi ưng ý người bạn trai
nào đó, nàng mời chàng tối đến, ở cùng. Sau nǎm đêm tâm sự nếu chàng
trai chưa thổ lộ tình cảm, thì phải nộp phạt cho nhà gái một con gà và
một ché rượu.
Thông thường, sau khi hai bên trai gái đồng ý, họ thưa với cha mẹ nhờ
người mối đi hỏi. Qua ông mối, các thiếu nữ Gia rai và Ê đê nhắn ngỏ
tình cảm và đưa tặng người yêu chiếc vòng tay. Nếu người bạn trai nhận
vòng, hôn lễ sẽ được tiến hành.
Trong lễ hỏi của người M’nông, người mối đem hai ống lồ ô trong đựng
mǎng chua và da trâu thái nhỏ sang nhà gái cầu hôn. Nếu nhà gái đổng ý
thì nhận hai ống lồ ô làm vật giao ước. Nếu việc cầu hôn bị từ chối, ông
mối mang bát gạo do nhà gái đưa cho để báo lại việc từ hôn.
Sau lễ ǎn hỏi, người Êđê thường có tục “gửi dâu”, họ hàng nhà gái dẫn
cháu gái đến nhà chồng chưa cưới ở như con trong gia đình. Thời gian
“gửi dâu” càng lâu thì sính lễ nhà gái phải nộp cho nhà trai càng giảm.
Đám cưới thường được tổ chức vào cuối nǎm, lúc rỗi rãi và no đủ. Lễ
cưới của người M’nông mở đầu bằng việc nhà gái mang biếu họ hàng nhà
trai mỗi người một bát gạo đầy. Mỗi bát gạo này sẽ tương ứng với một cái
ché mà nhà trai phải tặng lại nhà gái. Hôm cưới, hai người làm chứng
đại diện cho hai họ xúc cho cặp tân hôn mỗi người ba miếng cơm và ngược
lại, đôi tân hôn cũng xúc trả lại cho hai người làm chứng ǎn.
Sau đó đôi vợ chồng mới cưới uống rượu chung trước tiên để mở đầu cho
bữa tiệc kéo dài vài ba ngày. Sau khi cưới phải cữ 7 ngày, đôi tân hôn
tránh gặp người lạ và không ra khỏi nhà.
Lễ đính ước của người Gia rai được tổ chức qua bữa tiệc rượu cần ở
nhà gái. Hôm đó, đôi trai gái cùng vít cần rượu uống chung. Sau đấy trao
đổi vòng đeo tay cho nhau biểu hiện sự cam kết thuỷ chung. Tiếp theo là
“đoán số phận qua giấc mơ lành, dữ”. Trong đêm tân hôn, nếu đôi vợ
chồng thấy giấc mơ xấu thì lập tức phải đến nhờ ông mối cầu thần linh
cho chung sống trong một nǎm để hoãn mộng. Đúng vào hẹn đó, nếu vợ chồng
vẫn gặp mộng xấu, có thể phải bỏ nhau.
Trong đám cưới của người Cà dong có tổ chức lễ ǎn thề không bỏ nhau
của đôi vợ chồng. Hai vợ chồng trao cho nhau 9 miếng trầu, 9 miếng cau, ý
chúc nhau sức khỏe và xum họp mãi mãi. Tiếp đó chồng trao cho vợ chuỗi
cườm, và ngược lại, vợ trao cho chồng vòng đồng. Cặp vợ chồng trẻ còn
lấy cơm nắm bôi lên đầu nhau, ý muốn hồn hai người nhập vào nhau, và bôi
máu gà lên trán, ý muốn xua đuổi hồn dữ ra khỏi thể xác.
Với người Mạ, hôm cưới người ta phủ một cái chǎn lớn thêu đẹp lên đôi
trai gái không mặc quần áo và cụng đầu hai người vào nhau bảy lần. Sau
một lúc tượng trưng cho thời gian của một đêm hoa chúc, hai người thức
dậy, lấy một bát thịt gà, rượu và vòng đeo tay. Chồng đeo vòng cho vợ và
ngược lại. Vợ chồng uống chung rượu và cùng ǎn thịt gà. Sau một thời
gian, nhà gái mang củi sang nhà trai để làm “lễ củi”. Số lượng gùi củi
tương ứng với số khǎn mà nhà gái tặng họ nhà trai.
Người Giê Triêng quan niệm lễ cưới được tổ chức bất ngờ bao nhiêu thì
đôi vợ chồng trẻ càng hạnh phúc bấy nhiêu. Hôm cưới, người ta làm lễ
hợp cẩn, đôi trai gái trao nắm cơm với ít gan gà cho nhau ǎn, tiếp đó
uống rượu chung. Có nơi, trong buổi lễ này, người ta đánh chiêng tập hợp
dân làng, bắt đôi nam nữ nằm trên chõng tre để giữa nhà, cùng đắp chung
tấm chǎn. Lại có nơi, người chủ trì buổi lễ dứt mấy sợi tóc của đôi
trai gái bỏ lẫn lên đầu nhau với ngụ ý hợp hai hồn của họ làm một.
Trong đám cưới của người Ê đê có tục “té nước” vào chú rể như tục “mở
cửa nhà” ở người Thái. Khi rước rể về nhà vợ, bạn bè của chàng rể chạy
trước đón đường té nước vào người cô dâu chú rể, mỗi lần như vậy nhà gái
phải nộp cho họ một số lễ vật. Người Ê đê cho rằng đám cưới nào có
nhiều người chặn đường té nước thì đôi trai gái sau này cuộc sống sẽ
hạnh phúc và khi chết sẽ có nhiều người thương, kẻ khóc.
Sau ngày cưới, chồng ở nhà vợ (Gia rai, M’nông, Ê đê, Cơ ho), hoặc ở
nhà chồng (Mạ), hoặc luân phiên ở nhà chồng từ ba đến nǎm nǎm rồi lại
chuyển sang ở nhà vợ bằng thời gian ấy (Xơ đǎng, Ba na, Giê Tnêng).
Theo – Hanoi.vn
|
