Mấy nǎm gần đây,
việc tổ chức đám cưới ngày càng có xu hướng bày vẽ ǎn uống linh đình.
Xung quanh việc tổ chức tiệc cưới có bao nhiêu chuyện đáng bàn, trong đó
chuyện vui thì ít mà chuyện phiền phức đáng lo ngại thì nhiều. Trong các
đám cưới bây giờ, kể cả vùng nông thôn lẫn thành thị, tiệc mặn là
"át chủ bài", và
không còn mang tính chất bữa tiệc thân mật giữa những người thân thuộc và
bạn hữu của đôi bên thuần tuý tình cảm đến mừng cho đôi lứa hạnh phúc.
Tiệc cưới đang có xu hướng thương mại hoá, và đi cùng với nó là bao
nhiêu vấn đề tiêu cực gắn với những mục đích không lành mạnh. Trong khi đó
tiệc trà - một hình thức tổ chức đám cưới rất phổ biến trước đây vừa
mang tính chất thân mật vui vẻ, vừa lịch sự trang trọng và đỡ gây phiền hà
cho những người đến dự - thì ngày càng ít dần. Có nơi làm chiếu lệ, có
nơi bỏ hẳn để tập trung vào tiệc mặn.
ở
vùng quê nọ có đám cưới con ông chủ tịch huyện làm trên một trǎm mâm
cỗ, ǎn uống lai rai cả mấy ngày trời. Dĩ nhiên ông mời đủ cả "vǎn võ
bá quan" đầu ngành của huyện và của tỉnh. Khách mời được phân ra làm
mấy loại: loại "thường dân" được mời ǎn riêng vào một ngày, còn
các vị "'có máu mặt" lại ǎn vào ngày khác, tất nhiên cỗ bàn mời
loại thứ hai này cũng thịnh soạn hơn, hoặc tuỳ theo chức tước, mức độ
"nặng, nhẹ" của những chiếc phong bì. Lại có đám cưới nổi đình
nổi đám đến hàng tuần sau mọi người vẫn còn bàn tán. Chẳng là ở cơ quan
nọ, một vị có chức có quyền, quan hệ rộng khi cưới vợ cho con đã mời trên
hai nghìn khách và đặt tiệc mặn khách sạn đến ngót bốn trǎm mâm. Khách
đến dự đông tới mức mọi người phải xếp hàng đi vào cửa và cứ thế len
vào ngồi cho đủ mâm, ǎn khoán cho xong vì có ai quen ai đâu mà ngồi trò
chuyện. Vừa ǎn vừa nghển cổ nhìn xem chủ nhân đâu để đưa phong bì mừng,
coi như thế là hoàn thành "nhiệm vụ".
Thực ra nhiều người không tán thành cách tổ chức đám cưới như thế này
nhưng họ cũng không thể làm khác vì cái trò "trả nợ miệng" là cứ
đồng lần. Có người thì sợ bị chê trách là "ki bo", "kẹt
sỉ", hoặc sợ con cái tủi phận vì thua chị kém em. Cũng không ít người
lại muốn phô trương hợm hĩnh, hoặc muốn kinh doanh để thu lãi. Quả là kiểu
đám cưới như thế này đang làm cho ý nghĩa cưới xin trở nên méo mó và
mất hết nét đẹp vốn có trong ý thức mọi người.
Tuy nhiên, đáng mừng là sau khi thành phố Hà Nội ban hành qui ước về tổ
chức đám cưới trang trọng-lành mạnh-tiết kiệm, nhiều địa phương đã có
những thay đổi tiến bộ. Một số đám cưới tổ chức ǎn uống gọn nhẹ, lịch
sự nhưng vẫn rất thân mật, vui vẻ phù hợp với lòng người. Đám cưới Th,
một cô gái trẻ ở cơ quan tôi vừa được tổ chức ngay tại hội trường cơ
quan. Mọi người đến dự tiệc ngọt với tâm trạng thoải mái vui tươi. Th kể
với tôi: "Mới đầu em cũng đắn đo, định thuê phòng cưới ở khách sạn,
nhưng rồi nghĩ mãi - mình là bí thư chi đoàn, đã từng đi dự bao nhiêu
đám cưới kiểu "ǎn khoán" rồi, giờ đây lại bắt mọi người
"chịu nạn" như vậy sao, hay là cứ mạnh dạn tổ chức tiệc ngọt đơn
giản, mọi người chắc sẽ cảm thấy nhẹ nhàng, dễ chịu hơn. Em đem ý định
này ra bàn với người yêu, không ngờ anh ấy có cùng một suy nghĩ như em. Thế
là chúng em quyết định tổ chức tại cơ quan. Đám cưới đã diễn ra thực sự
vui và chúng em vô cùng hạnh phúc khi bạn bè và người thân thích đến rất
đông để mừng cho ngày cưới của chúng em".
Một số đám cưới khác thì gia đình chỉ làm vài mâm cơm mời những người
thân ruột thịt trong gia đình, họ hàng. Tiệc cưới thì được tổ chức ǎn
ngọt ở nhà hàng hay khách sạn, nhưng số lượng khách mời chỉ hạn chế ở
đối tượng bạn bè thân thiết cùng cơ quan hoặc bạn học cũ . Tiệc ngọt có
cà phê, bánh gatô, hoa quả, thậm chí có thể có cả rượu vang. Mọi người
vừa nói chuyện vui vẻ, vừa cụng ly chúc mừng hạnh phúc cô dâu chú rể trong
không khí tình cảm, thân mật và lịch sự. Sau đám cưới, đôi vợ chồng trẻ
đi hưởng tuần trǎng mật ở Nha Trang hay Vũng Tàu. Thiết tưởng những đám
cưới như thế rất nên được phổ biến để các bạn trẻ cùng tham khảo và
học tập.
Điều đáng nói ở đây là không phải chúng ta phản đối hoàn toàn việc làm
tiệc mặn trong đám cưới, bởi người Việt Nam ta vốn có truyền thống tình
làng nghĩa xóm từ lâu đời. Song cách tổ chức tiệc mặn như thế nào (mức
độ, số người mời, không khí trong buổi tiệc, cô dâu chú rể có thể cùng
đi lại chào hỏi khách dự tiệc không...) trong ngày vui này của cuộc đời là
điều cần phải suy nghĩ, cân nhắc. Việc mời người thân ǎn bữa tiệc chung vui
là chuyện bình thường, nhưng nếu mời quá đông, kể cả những người chỉ mới
quen biết sơ sơ thậm chí chỉ mới gặp nhau trong một cuộc họp... thì không
khí tình cảm cũng kém phần đậm đà, và khách đến dự không hiếm người
đến một cách miễn cưỡng. Còn nếu muốn mời đông người để tạo không khí
vui tươi nhộn nhịp thì không nên làm tiệc mặn, dễ sa và cảnh ǎn uống chè
chén lộn xộn mà chỉ nên tổ chức tiệc ngọt nhưng phải tổ chức khéo léo để
ngày vui vừa trang trọng, lịch sự lại vừa không bị mang tiếng là "lúi
xùi".